جستارهای منطقی

از

منطق علمی ابزاری است. یعنی باید به

تقویت قوه استدلال بیانجامد ولی عملاً چنین دستاوردی نداشته و ندارد. علت این

مسئله خلط میان علم منطق و هویت عملی آن است.

علم منطق (ارسطویی با ریاضی) هویت علمی

(اصل موضوعی) دارد و از این رو تکثرپذیر است.

در مقابل، قوه استدلال بشری هویت عملی (قاعده

ای) و یگانه دارد و همین موجب می شود انسانها بتوانند با فرهنگ‌ها و زبان‌های

متفاوت یکدیگر را نقد (فهم) کنند.

قواعدی چون وضع مقدم، برهان خلف، مثال

نقض و اصل تناقص هویتی عملی و یگانه دارند و سرشت انسان با این قواعد آمیخته است.

منطق به عنوان علم، مانند سایر علوم

دارای اصول موضوعه خاصی است، ولی منطق به عنوان ابزار، هنری است که تمام انسانها

با آن سرشته شده‌اند. منطق، به عنوان علم در عرض سایر علوم است و چنین نیست که

علوم دیگر بدان احتیاج داشته باشند، ولی منطق، به عنوان ابزار، به صورت فطری در

اختیار هر انسانی قرار دارد.

نویسنده در این مجموعه کوشیده است تا

آموزه‌های فوق را مستدل کند.

گذشته این گفته رایج بوده است که «منطق علمی ابزاری و مقدم بر سایر علوم است». همچنین گفته می‌شد «علم منطق به تقویت قوه استدلال افراد می‌انجامد». اما امروزه هر دو مدعای مذکور در معرض تردید است. گویا نه علم منطق تقدمی بر سایر علوم دارد، و نه پیشرفت آن قوه استدلال آدمیان را پرورش داده است. علم منطق (چه ارسطویی و چه ریاضی) دارای هویت علمی ‌(اصل موضوعی)، و لذا تکثرپذیر است. هر علمی با مقدماتی آغاز می‌شود و پیش‌فرض‌هایی دارد. در مقابل، خودِ قوه استدلال بشری هویتی عملی (قاعده‌ای) دارد و همین موجب می‌شود انسان‌ها قادر بر تفاهم و انتقاد باشند. منطق، به عنوان علم، در عرض سایر علوم است و چنین نیست که علوم دیگر بر آن وابسته باشند،‌ ولی منطق، به عنوان ابزار، هنری است که تمام افراد بر آن سرشته شده‌اند. در این مجموعه جوانب این مدعیات بررسی و مستدل شده است.