انسانی، زیاده انسانی

انسانی، زیاده انسانی سومین کتاب نیچه بود و بیش از دو کتاب پیشین او، با آن‌چه استادان و اهل اندیشه و ادب زمان او بدان خو داشتند متفاوت بود. سبک آن تازگی داشت و از ۶۳۸ گزین‌گویه تشکیل می‌شد، یعنی مشاهدات و تأملات کوتاهی که از یکی دو جمله تا یک بند طولانی در نوسان بودند و هریک تمامیت نسبی داشتند. انتشار این کتاب، جدایی نیچه از کار آکادمیک را نزدیک‌تر کرد و خبر از فیلسوفی داد که در آینده‌ای نه چندان دور ظهور می‌کند. در این کتاب نیچه متفکری است دقیق، تحلیل‌گر، جدی و خردمند که به زدودن اوهام و شکستن بت‌ها دست می‌زند، از آن‌چه فرهنگ زمانه را تهدید می‌کند سخن می‌گوید، با اندیشهٔ روشنگری هم‌آوایی و نزدیکی نشان می‌دهد و از رمانتیسم واگنری – شوپنهاوری دور می‌شود. اینجا دیگر او چیزی را متعالی و قهرمانی و فراانسانی نمی‌بیند. همه‌چیز از دید او انسانی، زیاده انسانی است.