بی دولتی،‌ دولت، ‌آرمانشهر

رابرت نوزیک (۱۹۳۸-۲۰۰۲) یکی از مشهورترین فیلسوفان قرن بیستم آمریکایی، در واقع بیشتر شهرت خود را مدیون این کتاب است. نوزیک بی‌دولتی، دولت، آرمان‌شهر را در ۱۹۷۴ منتشر کرد، یعنی سه سال بعد از کتاب نظریه‌ای در باب عدالت جان رالز. مهم‌ترین دغدغه‌های نویسنده که از همان آغاز در مقدمهٔ کتاب بیان می‌شوند از این قرارند: آدمیان حقوقی دارند، و کارهایی هست که هیچ شخص یا گروهی نمی‌تواند با آنان انجام دهد، مگر با نقض حقوقشان. حقوق آدمی چنان مستحکم و وسیع‌اند که می‌توان پرسید دولت و دولتمردان چه کاری را مجازند بکنند. از مهم‌ترین نتایجی که این کتاب دربارهٔ دولت به آن می‌رسد این است که دولت کمینه (حداقلی) دولت موجه است یعنی دولتی که فقط کارکردهای محدود اعمال قراردادها، محافظت از افراد در برابر زور و دزدی و کلاه‌برداری، و شبیه این‌ها را دارد. دولتی بزرگ‌تر از دولت کمینه این حق اشخاص را که نمی‌توان به بعضی کارها وادارشان کرد نقض می‌کند و ناموجه است؛ و سر دیگر این‌که دولت کمینه هم بر حق است و هم برانگیزنده.