سهروردی و مکتب اشراق

شهاب‌الدین یحیی بن حبش سهروردی، معروف به شیخ اشراق و شیخ مقتول، از فیلسوفان طراز اول جهان اسلام در سدهٔ ششم هجری است. او اندیشمندی خلاق با دیدگاهی جهان‌شمول و عارفانه بود که شیوه‌های استدلالی فلسفه را در حوزهٔ عرفان به کار گرفت و برای دستیابی به دانش واقعی از همهٔ سنت‌های فکری بشری که تا آن زمان شناخته شده بود بهره برد. حاصل تلاش‌های فکری وی درعمر کوتاه ولی پربارش عرضه و تبیین نوعی از علم بود که خود آن را علم حضوری نام نهاده است. به گفتهٔ شیخ، ولی این علم را در حالات روحی خاصی به دست آورده و سپس برای آن مبنایی منطقی و عقلانی یافته است. کوشش سهروردی در این تأمل و تحقیق آشتی دادن فلسفه و عرفان بوده، و ثمره‌اش ساخت و پرداخت نظامی از تفکر است که در تاریخ فلسفهٔ ایرانی – اسلامی به حکمت اشراق شهرت یافته است.